Цаагуур чинь юу болоод байна?

Наадмын амралт хаяанд ирлээ

Жилийн дунд үед Монголын тээврийн салбарт айлчлан ирдэг хамгийн том peak season бол яалт ч үгүй Үндэсний их баяр наадамтай холбоотой байдаг. Ихэнх байгууллагууд өөрсдийн ажлыг наадмын амралтын хугацаатай уялдуулан урьдчилж дуусгах, зарим ажлуудыг хойшлуулах зэрэг зохицуулалт хийдэг.

Урин дулаан цаг ирж, аялал зугаалгын улирал эхлэхийн зэрэгцээ Монголчуудын уламжлалт томоохон баяр болох Наадам тохиодог учраас 7 сарын дунд үе нь нийгмийн бүхий л салбарт идэвхтэй, хөдөлгөөн ихтэй үе болдог.

Харин тээвэр, логистикийн салбарын хувьд энэ үе нь зөвхөн баярын улирал биш, харин урьдчилсан төлөвлөлт, нөөцийн зохион байгуулалт, нийлүүлэлтийн сүлжээний уян хатан байдлыг шалгадаг үе юм.

Наадмын үеэр тээвэр зуучийн салбарт ямар өөрчлөлт гардаг, мөн энэ үед тээврээ хийлгэж байгаа бол юун дээр анхаарах хэрэгтэй талаар хүргэе.

Хугацаа алдалт, шахалт

Наадмын өмнөх өдрүүдэд ихэнх компаниуд ачаагаа амжуулж авахыг зорьдог учраас тээврийн захиалга богино хугацаанд нэмэгддэг.

Үүний улмаас:

• тээврийн хуваарь шахагдах
• жолооч, тээврийн хэрэгслийн хүртээмж буурах
• хил, гаалийн ачаалал нэмэгдэх

зэрэг асуудлууд гарч болдог.

Ялангуяа олон улсын тээврийн хувьд нэг өдрийн саатал нь дараагийн шатны хуваарьт шууд нөлөөлөх боломжтой байдаг.

Ачаа хуримтлагдах

Хил, агуулах, терминалын хүчин чадал хязгаартай учраас богино хугацаанд их хэмжээний ачаа төвлөрөх үед дараах эрсдэлүүд үүсдэг.

• ачаа буулгалтын хугацаа уртсах
• агуулахын зай талбайн ачаалал нэмэгдэх
• нийлүүлэлтийн хуваарь өөрчлөгдөх

Тээврийн салбарт асуудал зөвхөн “ачааг хөдөлгөх”-д биш, харин тухайн ачааг зөв цагт хүлээн авах, боловсруулах боломжид байдаг.

Дотоодын саатал

Наадмын үеэр зөвхөн хил, гаалийн үйл ажиллагаанд биш, дотоодын логистикийн урсгалд ч өөрчлөлт ордог.

• хот хоорондын хөдөлгөөн нэмэгдэх
• жолооч нарын хүртээмж буурах
• хүргэлтийн хуваарь өөрчлөгдөх

зэрэг нь эцсийн хүргэлтийн хугацаанд нөлөөлж болно.

Тээвэр зуучийн компаниуд ямар арга хэмжээ авдаг вэ?

Мэргэжлийн тээвэр зуучийн компаниуд ийм оргил үеийг урьдчилан тооцож дараах арга хэмжээнүүдийг авдаг.

Баярын өмнө ихэнх ажлуудаа амжуулах

Наадмын өмнөх хугацаанд боломжит ачаануудыг эрт хөдөлгөж, тээврийн хуваарийг урьдчилан зохицуулахыг зорьдог.

Агуулахын үйл ажиллагааг нэмэгдүүлэх

Хуримтлагдах боломжтой ачааны хэмжээг тооцож:

• агуулахын зохион байгуулалт
• буулгалтын төлөвлөгөө
• хүргэлтийн хуваарь

дээр илүү анхаардаг.

Хуримтлагдсан ажлыг наадмын дараа үргэлжлүүлдэг. Наадмын дараа хэвийн горимд шилжих үед хуримтлагдсан ачааг дараалалтайгаар шийдвэрлэж, үйл ажиллагааг тогтворжуулдаг.

Хилийн боомтуудын амралтын хуваарь гарлаа

Нийт боомтууд 7 сарын 10-15 хүртэл амрах ба Замын-Үүд, Алтанбулаг боомтууд л цагийн хуваарийн дагуу ажиллах юм байна.

Наадмын үеэр стратегийн түншлэл хэрхэн өрнөх вэ?

Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улсын хувьд Наадмын үе зөвхөн үндэсний баяр төдийгүй олон улсын харилцааны чухал үе болж байна.

Энэ жилийг оролцуулаад 3 жил дараалан Наадмын үеэр гадаадын төрийн тэргүүнүүд Монгол Улсад айлчилж байгаа нь үүний нэг илрэл юм.

Энэ жилийн хувьд БНСУ-ын Ерөнхийлөгч И Жэ Мён Монгол Улсад айлчилж, баяр наадмын нээлтийн арга хэмжээнд оролцохын зэрэгцээ хоёр улсын стратегийн түншлэлийн харилцааны талаар өргөн хүрээнд хэлэлцэхээр төлөвлөж байна.

Хоёр улсын худалдаа, хөрөнгө оруулалт, дэд бүтэц, тээвэр логистикийн хамтын ажиллагаанд цаашид шинэ боломжууд нээгдэх боломжтой.

Айлчлалын хүрээнд манай салбартай холбоотой ямар асуудлууд хөндөгдсөн талаар айлчлалын дараа дэлгэрэнгүй хүргэх болно.

Дэлхийн тээврийн зах зээлд

Сүүлийн үед олон улсын тээврийн салбарт capacity буюу тээврийн багтаамж нэмэгдэж байгаа талаар яригдаж байгаа ч нийт тээврийн өртөг өндөр хэвээр байна.

Тээврийн боломж нэмэгдэж байгаа хэдий ч:

• тээвэрлэлтийн нийт хэмжээ өсөхгүй байна
• компаниуд зардлын дарамтаа үргэлжлүүлэн мэдэрч байна
• зөв төлөвлөлт, урьдчилсан тооцоо хамгийн чухал хүчин зүйл хэвээр байна

Өөрөөр хэлбэл зах зээлд хүчин чадал нэмэгдэж байгаа ч бизнесүүдийн хувьд хамгийн гол асуулт нь “хэр их тээвэрлэх вэ?” биш, харин “хэрхэн илүү үр ашигтай тээвэрлэх вэ?” болж байна.

Та юу гэж бодож байна?

Наадам бол амралт уу, эсвэл бизнесүүдийн хувьд шалгалт уу?

Ихэнх хүмүүсийн хувьд Наадам бол амрах, аялж зугаалах, гэр бүлтэйгээ цаг өнгөрөөх үе байдаг.

Харин логистикийн салбарын хувьд энэ бол жил бүр давтагддаг жижигхэн “stress test” юм.

Учир нь энэ үед:

• хэрэглэгчдийн хэрэгцээ нэмэгдэнэ
• импортлогчид ачаагаа хугацаанд нь авах шаардлагатай болно
• тээврийн систем богино хугацаанд өндөр ачаалал авна

Энд нэг сонирхолтой асуулт гарч ирнэ.

Тээврийн салбарт хамгийн чухал зүйл нь хурд уу, эсвэл урьдчилан төлөвлөлт үү?

Зарим үед хамгийн хурдан тээвэрлэгч биш, харин эрсдэлийг хамгийн сайн тооцож, зөв зохион байгуулалт хийсэн компани илүү амжилттай байдаг.

Учир нь логистикийн хамгийн том давуу тал нь зөвхөн хурдан хүргэх биш, харин асуудал үүсэхээс өмнө шийдлийг бэлдэх чадвар юм.

Таны бодлоор Монголын логистикийн салбар ийм оргил үеүүдийг хэр сайн давж гарч байна вэ?

Мэргэжилтний зөвлөгөө

Наадмын үеэр ачаагаа саадгүй авахын тулд юуг анхаарах вэ?

Ачаагаа сүүлийн мөч хүртэл бүү хойшлуул

Наадмын өмнөх хэдхэн хоногт тээврийн эрэлт огцом нэмэгдэх магадлалтай тул аль болох эрт төлөвлөх нь хамгийн зөв сонголт.

Ялангуяа хил дамнасан тээврийн хувьд нэг өдрийн төлөвлөлт хэд хоногийн зөрүү үүсгэх боломжтой.

Бичиг баримтаа урьдчилан шалга

Тээвэр удаашрах хамгийн түгээмэл шалтгаануудын нэг нь:

• дутуу бичиг баримт
• буруу мэдээлэл
• гаалийн бүрдүүлэлтийн асуудал байдаг.

Ачаа замдаа гарсны дараа биш, хөдөлгөөн эхлэхээс өмнө бүх мэдээллийг баталгаажуулах нь хамгийн зөв.

Найдвартай түнш сонго

Peak season үед зөвхөн үнэ хамгийн чухал үзүүлэлт биш.

Харин:

• мэдээллийн ил тод байдал
• хариу өгөх хурд
• асуудал шийдэх чадвар
• урьдчилан төлөвлөх туршлага нь илүү чухал болдог.

Тэгэхээр Наадам бол зөвхөн баярын үе биш. Тээврийн салбарын хувьд төлөвлөлт, уян хатан байдал, найдвартай ажиллагааг шалгадаг жил бүрийн сорилт юм.

Сайн логистик гэдэг нь зөвхөн ачааг нэг цэгээс нөгөө цэгт хүргэх биш, харин цаг хугацаа, эрсдэл, мэдээллийг зөв удирдаж чаддаг байхыг хэлнэ.